recensies > Andromache als fysiek schouwspel, liefde of oorlog?

recensies > Andromache als fysiek schouwspel, liefde of oorlog?

In de vijfde klas van het gymnasium komt ieder schooljaar het thema ‘toneel-tragedie-komedie’ aan bod. In de les bestuderen de leerlingen toneelvoorstellingen uit de oudheid, maar ze gaan ook naar een echt toneelstuk. Dit jaar was dat Andromache, dat woensdag 4 april werd opgevoerd in de Arnhemse stadsschouwburg. Kiki Legius schreef een recensie.


DOOR KIKI LEGIUS (VWO-5)


Bij Griekse tragedies denk je misschien aan statische spelers op een toneel die op vurige dan wel dramatische toon plechtige teksten voordragen en daarmee op een fatsoenlijke manier de heftigste menselijke emoties verwoorden. Maar Andromache heeft bij uitstek alle ingrediënten van een moderne soap: elkaar willen maar niet kunnen krijgen. Toneelschuur Producties heeft ervoor gezorgd dat je van dichtbij kennismaakt met werkelijk alle rauwe randjes van liefde, zoals machtswellust en wraak, en andere slechte menselijke eigenschappen.


Verhitte vrijscène op een drumstel
Met name het fysieke spel is zeer overtuigend. Zoals de meest indrukwekkende en langdurige tongzoen die je ooit zult zien. Even krachtige scenes zijn Andromache die naakt rond een luidspreker danst en Orestes die over de grond kruipt van verlangen. Ook de verhitte vrijscène op een drumstel is een fysieke vertaling van dit klassieke verhaal.


Behoorlijk indrukwekkend
De combinatie van de pittige taal en het vaak fysieke acteerwerk kom je zo niet tegen in films of op televisie. Blijkbaar is het toneel de plaats om dit te laten zien. Omdat de voorstelling ook in een best kleine zaal werd gespeeld, zat je als toeschouwer dicht op de acteurs. Dat zorgde ervoor dat alles hard binnenkwam. Behoorlijk indrukwekkend. Vooral omdat het een verhaal is over liefde en alles wat daarbij fout kan gaan. Het lijkt wel oorlog, zo hard gaat het eraan toe.


Elkaar bezitten en kapotmaken
Oorlog speelt een belangrijke rol in het stuk. Pyrrhus is de zoon van Achilles, de held uit de Trojaanse oorlog. Hij is voorbestemd om met Hermione te trouwen, maar komt na de oorlog terug met Andromache en haar zoontje. Andromache is de vrouw van Hector, die in de strijd is gedood door Achilles. Pyrrhus is verliefd op Andromache, maar zij rouwt om Hector en wil hem trouw blijven. Hermione op haar beurt wil wraak omdat Pyrrhus niet met haar wil trouwen. Dan verschijnt Orestes die, om politieke redenen, het zoontje van Andromache en Hector moet vermoorden. Hij valt als een blok voor Hermione, die nog altijd alleen met Pyrrhus wil trouwen. Geen ideale situatie dus. De personages zijn niet in staat alle dilemma's waar ze mee te maken krijgen op te lossen. In plaats daarvan willen ze elkaar alleen maar bezitten en kapotmaken. Dat kan alleen maar slecht aflopen, voor iedereen.


Telkens weer dezelfde intonatie
De teksten zijn erg mooi. Jammer alleen dat de manier waarop ze gebracht werden vaak zo voorspelbaar was. Telkens weer dezelfde intonatie, de pauzes, dan weer harder praten dan weer zachter. Dat werd op den duur wel afgezaagd. Elke acteur had ook een bepaald trekje; een blik of beweging. Hermione deed bijvoorbeeld haar hoofd naar achteren als zij begon te praten, Andromache trilde de hele tijd en liep wankel (waarschijnlijk hoorde dit bij haar bange karakter, maar het kwam meer over alsof ze niet wist hoe op hakken te lopen), Pyrrhus stond de hele tijd met geknepen ogen en de handen in de zij. Dit was waarschijnlijk bedoeld om het personage uit te beelden en ze een menselijk karakter te geven, maar dat is niet gelukt. Het leidde alleen maar erg af (lees: irriteerde).


Minimaal decor
Het decor was heel minimaal. Waar vroeger in een tragedie het koor stukjes zong, stond er hier een drumstel waar men zich af en toe in woede op uitleefde. Dit was een verwijzing naar de oorlog. Verder was er een grote vitrinekast, zoals in een museum, waar de acteurs af en toe in gingen staan, als het ware hun plaats in de geschiedenis (het museum) innemend.


Een paar gekke scènes
Er zaten een paar gekke scènes in die moeilijk te plaatsen waren. Zo viel een hoge luidspreker ineens om. Het was eerst niet duidelijk of dit per ongeluk was, maar iedereen zat meteen rechtop in zijn stoel. De luidspreker bleef vervolgens aan zijn snoer op en neer zwiepen, wat wel een heel mooi geluid gaf. Een grappige scene was de belachelijk verliefde Orestes die over het toneel kruipt, terwijl hij alsmaar zegt hoe verliefd hij is op Hermione. Hij grijpt al pratend de benen van Pyrrhus, maar ziet eerst niet dat het Pyrrhus is, wat een komisch moment was.


Groen jasje en plofbroek
Het rode broekpak van Hermione was erg mooi en ook Andromache had een mooi jurkje aan. Onbegrijpelijk daarom het hemdje, de tanktop, die Pyrrhus droeg en iets te kort was. Niet om aan te zien. Orestes zag er in zijn groene jasje en plofbroek net uit als Peter Pan, wat dan wel weer grappig was.


Zeker een aanrader
Het was een voorstelling die de moeite waard was. Interessant om te zien wat er met het klassieke verhaal gedaan is, zeker een aanrader. Ervaring met klassieke teksten is wel wenselijk.



Terug naar overzicht