nieuws > Excursie naar Westerbork: ‘Dat verhaal kwam binnen’

nieuws > Excursie naar Westerbork: ‘Dat verhaal kwam binnen’

De vierdeklassers van de locatie Landeweer (vmbo-bb/kb) zijn het schooljaar begonnen met een bezoek aan kamp Westerbork in Drenthe. Westerbork was in de Tweede Wereldoorlog een Duits doorgangskamp, van waaruit ruim 100.000 Joden en 245 Roma per goederentrein naar vernietigingskampen werden gedeporteerd. De meesten keerden niet terug. Pam Hessels vertelt waarom voor deze excursie werd gekozen.


DOOR PAM HESSELS (TEAMCOÖRDINATOR LEERJAAR 4)


Misschien denkt u: ‘Geschiedenis, oude koeien...’ Maar de keuze om naar Westerbork te gaan, ligt in het heden. De gevolgen van de Tweede Wereldoorlog zijn voor velen immers nog voelbaar. Bovendien leven we in een maatschappij met steeds scherpere tegenstellingen. Het is moeilijk te begrijpen, zeker voor jonge mensen, wat er is gebeurd in Westerbork. Hoe is het mogelijk dat mensen zich zo tegen hun medemens keren dat vernietiging het gevolg is? Voor onze leerlingen is dat de ver-van-mijn-bedshow.


Eén nagebouwde barak
De dag verliep niet helemaal volgens plan. We waren wat later, waardoor het programma moest worden ingekort. Eenmaal op het kampterrein aangekomen, was er bij velen teleurstelling. Het terrein oogt inmiddels vriendelijk, van het doorgangskamp Westerbork is nog maar weinig te zien. Eén nagebouwde barak in plaats van de vele barakken die er ooit stonden en een huis ingepakt in iets wat op een kas lijkt. Mijn groep had een jonge gids, die door verhalen over individuen iets zichtbaar maakte van het kampleven. Zijn verhaal over een groepje Joodse mensen die het benul hadden gehad om te ontsnappen, bleek na afloop het meest te zijn blijven hangen.


‘We zorgen heel goed voor jullie’
In het kamp heerste een schijnwereld, met enerzijds de boodschap ‘we beperken jullie in je vrijheid maar we zorgen heel goed voor je’, terwijl anderzijds bijna wekelijks mensen op transport werden gezet naar een plek waarover zoveel geruchten rondgingen. Onze gids vertelde dat een groepje Joodse mannen en vrouwen door deze geruchten, en een groeiend gevoel van onbehagen, aan het denken was gezet. Ze vertrouwden de mooie woorden van de Duitsers niet. Die kampen waar nog beter voor ze gezorgd zou worden, bestonden die wel? Daarom stal één van de leden van het groepje een schroevendraaier, waarmee ze eenmaal op transport een gat in de planken van de trein konden maken om zich in volle vaart op de rails te laten vallen.


‘Wat zou ík hebben gedaan?’
Het verhaal kwam binnen bij de leerlingen. Je zag hen zich afvragen wat zij zouden hebben gedaan, hoe het gevoeld moet hebben om je op goed geluk uit een rijdende trein te laten vallen. Dit is precies wat we wilden bereiken: verbondenheid en begrip door de tijd heen en een eerste aanzet tot vragen stellen en nadenken. Om gaandeweg het schooljaar het verband te ontdekken tussen een oorlog van lang geleden en ontwikkelingen in onze eigen omgeving en de wereld van nu.



Terug naar overzicht